لوله پلیاتیلن در بسیاری از کشورها نظیر انگلستان، آلمان، اتریش و روسیه مورد توجه قرار گرفته است. در ایران نیز در تمام شهرها و روستاهایی که بهتازگی گازرسانی میشوند، تمامی خطوط از لوله پلیاتیلن استفاده میشود.
لولههای پلیاتیلن سازگاری بالایی با شرایط بحرانی از قبیل دمای بالا، دمای پایین و فشار بالا دارند. به همین دلیل، این لولهها که از جنس پلیاتیلن هستند، در انتقال LPG نیز کاربرد یافتهاند. شرکت بریتیش گاز به دستاورد جدیدی در زمینه استفاده از لولههای پلیاتیلن رسیده است و آن بازسازی و نوسازی لولههای انتقال گاز با استفاده از مواد پلیاتیلن میباشد. در این روش، لولههای پلیاتیلن در درون لولههای فولادی نصب میشوند و در واقع لایه بیرونی از جنس فولاد است. این امر باعث کاهش هزینههای بازسازی و همچنین افزایش تحمل لوله در برابر فشار میشود.
لوله پلیاتیلن در چند دهه اخیر، انقلابی جدید در صنعت گازرسانی شهری به وجود آورده است. لولههای پلیاتیلن در مقیاس محدود از اوایل دهه ۱۹۶۰ برای گازرسانی به منازل در کشورهای پیشرفته مورد استفاده قرار گرفته بودند. اما امروزه، به دلیل پیشرفت در زمینه ساخت مواد پلیاتیلن، استفاده از این نوع لولهها گسترش چشمگیری یافته است که میتواند دلیلی معتبر بر کیفیت و قابلاطمینان بودن لوله پلیاتیلن و اتصالات پلیاتیلن باشد. امروزه بیش از ۹۰٪ از لولههای نصبشده برای توزیع گاز طبیعی در آمریکا و کانادا از جنس پلاستیک هستند که ۹۹٪ از آنها لوله پلیاتیلن میباشد.
با توجه به مزیتهای ذکرشده و گسترش روزافزون شبکه گازرسانی، میتوان انتظار داشت که استفاده وسیعتری از این لولهها در صنعت گازرسانی شهری صورت گیرد. این در حالی است که هنوز در بسیاری از شهرهای کشور، از این تکنولوژی استفاده چندانی نمیشود. استفاده از این نوع لولهها، علاوه بر برخورداری از مزایا، باعث میشود تا سرمایهگذاران به سرمایهگذاری در تولید محصولات پلیاتیلن ترغیب شوند. همچنین با ایجاد ارزش افزوده در این صنعت، امکان بهکارگیری طیف وسیعی از نیروهای داخلی در بازار کار فراهم میشود. امید است در آینده، شاهد بهکارگیری بیشتر این تکنولوژی در شبکه گازرسانی شهری کشور عزیزمان باشیم.
لوله پلی اتیلن تک جداره گاز رسانی
لوله پلی اتیلن تک جداره گازرسانی با نام لوله های پلی اتیلن فشار قوی نیز نامیده می شوند. این لوله برای انتقال گازهای مجاز تحت فشار استفاده می گردند. آنچه که باعث شده سرعت استفاده از این لوله ها افزایش پیدا کند، استفاده از تکنولوژی جدید جهت ساخت مواد اولیه، با کیفیت هرچه تمام تر است. لوله های پلی اتیلن تک جداره گازرسانی، در دنیا از دهه های قبل تاکنون رایج شده است. با توجه به مشکلات مربوط به نگهداری لوله های فولادی، خصوصا اینکه پس از مدتی زنگ می زند و دچار خوردگی می شود، استفاده از لوله های پلی اتیلن امری منطقی و کاملا صحیح است.
پلی اتیلن ماده ای جامد و به شکل موم است. این ماده محصولی بدست آمده از پلیمریزاسیون است و با علامت اختصاری PE نمایش داده می شود. سنتز پلی اتیلن برای نخستین بار بوسیله یک شیمیدان آلمانی به نام Hans Von Pechaman صورت گرفت.
مشخصات لوله پلی اتیلن تک جداره گازرسانی
این لوله ها دارای مقاومت فوق العاده در برابر شکستگی و ترک خوردگی است. همچنین در مقابل برودت هوا تا دمای 40 درجه زیر صفر و همچنین گرمای تا 80 درجه سانتی گراد نیز بسیار مقاوم است. وجود زنجیره طولانی از اتم های کربن در هر مولکول پلی اتیلن، مقاومت شیمیایی آن را افزایش داده است.
از دیگر مشخصات لوله پلی اتیلن تک جداره این است که بسیار انعطاف پذیر است. از این محصول در زمین های ناهموار نیز می توان استفاده کرد. لوله پلی اتیلن تک جداره چندان زبری ندارد. این لوله ها در برابر ساییدگی و همچنین نسبت به فشار و ضربه مقاومند. دچار زنگ زدگی نمی شوند و در برابر زمین لرزه نیز بسیار استقامت دارند.
از مشخصات لوله پلی اتیلن تک جداره گازرسانی این است که طبق استانداردهای داخلی و بین المللی و با کیفیتی بسیار بالا در قطرها و با درجه فشار قابل تحمل متفاوت، تولید می شوند. چون این لوله ها بصورت کلافی نیز تولید می شوند به اتصالات، نیاز کمتری دارند. در ضمن وزن لوله ها کم است؛ لذا حمل و نقل شان نیز آسان تر و کم هزینه تر است.
همه این موارد باعث شد، که این نوع از لوله ها، جهت استفاده در شبکه گازرسانی ، معقول تر و منطقی تر به نظر برسد، جایگزین مناسبی برای لوله های فولادی باشد.
مزایای لوله پلی اتیلن تک جداره گازرسانی
- به علت استفاده از کربن سیاه در ساخت لوله های پلی اتیلن تک جداره گازرسانی، در برابر اشعه ماورای بنفش خورشید بسیار مقاوم هستند.
- درون این لوله ها صاف و بدون زبری است. لذا باعث می شود که فشار گاز درون آن بر اثر خوردگی لوله، نشتی و یا رسوب گذاری کم نشود و فشار گاز در این لوله ها همیشه یکسان است.
- از دیگر مزایای لوله پلی اتیلن تک جداره گازرسانی، عدم نیاز به جوشکاری در کار اتصالات است که باعث شده نصب لوله های تک جداره سریع صورت گیرد.
- چون لوله های پلی اتیلن تک جداره با سرما و گرمای زیاد و همچنین فشار بالا سازگارند، در انتقال LPG نیز کارایی دارند.
طریقه اتصال لوله پلی اتیلن تک جداره گازرسانی
در اتصال لوله های پلی اتیلن تک جداره، روش الکتروفیوژن در اتصال و جوشکاری به کار برده می شود. به این طریق که محل جوش و محل اتصالات را حرارت می دهند. این عمل باعث نرم شدن لوله شده و به راحتی می توان لوله ها را بهم متصل کرد. این لوله ها، بعد از سرد شدن، کاملا به هم میچسبند. در روش الکتروفیوژن، این حرارت، توسط دستگاه الکتروفیوژن و اتصالات خاص، صورت می گیرد.
بیشتر بخوانید: اتصالات پلی اتیلن چیست؟
استفاده از لوله پلی اتیلن تک جداره گازرسانی در ایران
در کشور ما تا اوایل دهه 70، بیشترین شبکه توزیع گاز، بصورت استفاده از لوله های فلزی بوده است. این لوله ها تحمل فشاری معادل از 60 تا 250 پوند به اینچ مربع را داشتند. به کارگیری لوله های پلی اتیلن تک جداره با فشار بسیار بیشتر، باعث شده که بخش هایی از شبکه گازرسانی، خصوصا در استان های تهران، اصفهان و خراسان، به وسیله این لوله ها صورت گیرد. با توجه به مزایای لوله های پلی اتیلن و گسترش فزاینده شبکه گازرسانی کشور، پیش بینی می گردد که در آینده شاهد استفاده گسترده تر و وسیع تر از لوله پلی اتیلن تک جداره گازرسانی در صنعت گازرسانی شهری باشیم. استفاده از این لوله ها باعث می شود تا سرمایه گذاران داخلی به سرمایه گذاری در زمینه تولید این لوله ها ترغیب و تشویق گردند و قطعا طیف وسیعی از بازار کار و همچنین رونق اقتصادی را در بر خواهند گرفت.
