لوله پکس چیست؟
لوله پکس پلی اتیلن از نوع PEX-a است که در تهیهی آن از روش پراکسید اما به گونه ای متفاوت استفاده میشود. شیوهی پارس اتیلن کیش روشی است بسیار جدید که در آن مراحل استاتیکی و دینامیکی اختلاط و امتزاج مواد جامد و مایع، شکل گیری لوله و نهایتاً اعمال حرارت با بهره گیری از تجهیزات فوق پیشرفته با درصد اطمینان و ایمنی بالا به صورتی یکنواخت، مستمر و متوالی صورت می گیرد.
بدون تردید این محصول جدید پارس اتیلن کیش نیز مانند دیگر محصولات آن در بهینه سازی و افزایش کیفیت کار در مبحث تاسیسات ساختانی در کشور بسیار تاثیر گذار خواهد بود.
سیستم پکس ( PEX) چیست؟
در واقع می توان گفت پلیمر و یا لوله PEX جزء یک دسته از پلیمرهای پلی اتیلن سنگین شبکه ای محسوب می شود. سیستم پکس PEX (لولهPEX ) به دلیل داشتن استحکام و مقاومت بسیار بالا در مقابل حرارت و گرما، بازیافت نمی شود و به راحتی و با انعطاف پذیری شکل نمی گیرد.
سیستم پکس PEX (لولهPEX) قابلیت تحمل دما و حرارت بیش از 90 درجه سانتی گراد را دارد. پس به همین خاطر لوله PEX در صنعت پلیمرها به عنوان طلای پلیمرها شناخته شده است.
می توان گفت به علت طول عمر پایین و صدمه دیدن از جمله پوسیدگی و یا خوردگی، جایگزین کردن لوله هایی با بازدهی و طول عمر بالا که بدون هیچ گونه آسیب و معایبی باشد، بسیار ضروری می باشد. و همین امر باعث تولید و ساخت نسلی نو و مدرن از گونه لوله های پلیمری از جمله سیستم پکس(PEX) می شود.
امروزه سیستم های لوله کشی توسط لوله PEX(سیستم پکس PEX) بسیار رواج پیدا کرده است. به خصوص در بین سیستم لوله کشی بهداشتی در ساختمان ها بسیار کاربرد دارد.
یکی از روش های افزایش استحکام و مقاومت شیمیایی و حرارتی لولهPEX ، به کارگیری مواد PEX (پلی اتیلن کراسلینک) در سیستم پکسPEX می باشد.
لوله PEX از یک لایه ورقه آلومینیم و دو لایه مواد PEX در خارج و داخل لوله ساخته شده است. سپس دو لایه چسب به دیگر لایه های موادPEX پیوند داده می شود و به همین خاطر نام دیگر سیستم پکسPEX، لوله پنج لایه نیز می باشد.
یکی از بارزترین مزیت های سیستم پکسPEX این است که هنگام تغییر شکل ظاهری لوله، با حرارت دادن به آن به شکل اولیه نیز برمی گردد.
بیشتر بخوانید: ویژگی های لوله پلی اتیلن با کیفیت + خرید لوله پلی اتیلن
روش های شبکه ای کردن لوله پکس چیست ؟
لوله پکس (PEX) پلیمری است گرما سخت که پس از طی مراحلی به نام شبکه ای شدن و پیدایش تغییرات ساختاری، از پلی اتیلن سنگین به دست می آید. برای شبکه ای کردن روش های متعددی وجود دارد که سه روش عمده آن عبارتند از:
- PEX-A
- PEX-B
- PEX-C
برای کسب اطلاعات بیشتر با پارس اتیلن کیش تماس بگیرید.
مزیتهای لوله های PEX-a پارس اتیلن کیش
- نصب بسیار سریع
- ساده و قابل اعتماد
- مقاومت حرارتی بیشتر
- مقاومت در برابر یخ زدگی
- کاهش هزینه های جاری و آتی
- مقاومت بیشتر به سایش و خوردگی
- مقاوم به فرسودگی و دارای دوام همیشگی
- حفظ کارآئی تا هر زمان که ساختمان پابرجاست
- بازگشت کامل به حالت اولیه به دلیل حافظه شکلی قوی
- انعطاف پذیری و استحکام بالا نسبت به لوله های تلفیبقی و همچنین لوله های مشابه دیگر
جدول مشخصات ابعادی و سری لوله ها براساس استانداردهای Din 16893:200,ISO 15875-2:2003
|
Pipe Series |
Mean OutSide |
Nominal |
Nominal |
||||
|
S 3,2 |
S 4 |
S 5 |
S 6,3 |
||||
|
Wall thicknesses |
dem.max |
dem.min |
dn |
|
|||
|
2.2 |
1.8 |
1.5 |
1.3 |
16.3 |
16.0 |
16 |
16 |
|
2.8 |
2.3 |
1.9 |
1.5 |
20.3 |
20.0 |
20 |
20 |
|
3.5 |
2.8 |
2.3 |
1.9 |
25.3 |
25.0 |
25 |
25 |
|
4.4 |
3.6 |
2.9 |
2.4 |
32.3 |
32.0 |
32 |
32 |
|
5.5 |
4.5 |
3.7 |
3.0 |
40.4 |
40.0 |
40 |
40 |
|
6.9 |
5.6 |
4.6 |
3.7 |
50.5 |
50.0 |
50 |
50 |
|
8.6 |
7.1 |
5.8 |
4.7 |
63.6 |
63.0 |
63 |
63 |
اتصالات سیستم لوله کشی پکس

انواع روشهای اتصال لوله PEX
انتخاب روش اتصال صحیح برای دوام و عملکرد سیستم PEX حیاتی است. رایجترین روشها عبارتند از:
- اتصالات پرسی (Press Fittings): این روش با استفاده از ابزار پرس مخصوص، یک حلقه فلزی را روی لوله و فیتینگ فشار میدهد و اتصال محکمی ایجاد میکند. سرعت نصب بالا و اطمینان از عدم نشتی از مزایای آن است.
- اتصالات کریمپ/کلمپ (Crimp/Clamp Fittings): با استفاده از یک رینگ فلزی و ابزار کریمپ، لوله به فیتینگ متصل میشود. این روش نیز رایج و قابل اعتماد است.
- اتصالات انبساطی (Expansion/Q&E Fittings): عمدتاً برای PEX-a استفاده میشود. لوله با ابزار مخصوص منبسط شده و روی فیتینگ قرار میگیرد. لوله به دلیل حافظه حرارتی خود به حالت اولیه بازگشته و اتصال بسیار محکمی ایجاد میکند.
- اتصالات کوپلی و فیتینگی: این نوع اتصالات نیز در برخی سیستمها کاربرد دارند که با استفاده از مهره و ماسوره یا رزوه، اتصال را برقرار میکنند.
انتخاب اتصالات: PPSU یا برنجی؟
اتصالات PPSU (پلیفنیلسولفون): این اتصالات پلیمری، مقاومت حرارتی و شیمیایی بالایی دارند، دچار خوردگی نمیشوند و برای استفاده در محیطهای مرطوب و دفنی ایدهآل هستند.
اتصالات برنجی: اتصالات برنجی نیز مقاوم و قابل اعتماد هستند، اما باید از کیفیت و استاندارد آنها اطمینان حاصل کرد. معمولاً برای نقاطی که دسترسی به آنها آسانتر است، استفاده میشوند.
ابزار مورد نیاز برای نصب لوله PEX
- کاتر لوله PEX: برای برش دقیق و تمیز لوله.
- کالیبراتور/دیبور: برای کالیبره کردن دهانه لوله و حذف پلیسهها.
- ابزار پرس یا آچار کریمپ/کلمپ: متناسب با نوع اتصال.
- ابزار انبساط (برای PEX-a): در صورت استفاده از اتصالات Q&E.
- پمپ تست فشار: برای اطمینان از عدم نشتی پس از نصب.
بیشتر بخوانید: اتصالات پلی اتیلن + انواع اتصالات پلی اتیلن
کاربردهای سیستم پکس

لوله های پکس و اتصالات PPSU موجود در این مجموعه دارای کاربردهای متنوعی می باشند از جمله:
- در سیستم های لوله کشی آب سرد و گرم ساختمان های جدید و یا در دست نوسازی
- گرمایش از کف در ساختمان های مسکونی، تجاری، اداری و بیمارستان ها
- لوله کشی سیستم های گرمایشی و تهیوه مطبوع، نظیر شوفاژ، فن کوئل و …
- سیستم های ذوب یخ در پارکینگ ها ، پیاده روها و معابر
- گرمایش از کف در گلخانه ها و زمین های ورزشی نظیر چمن فوتبال یا گلف
لوله های پکس به راحتی می توانند جایگزین لوله های مشابه از جنس سخت شوند. استفاده از منیوفیلد (چند راهه) در سیستم لوله کشی با سیستم پکس موجب تعادل در فشار خروجی، کاهش زمان انتظار برای رسیدن آب گرم، کاستن از طول لوله و تعداد اتصالات، افزایش سرعت نصب و صرفه جویی قابل ملاحظه در مصرف انرژی خواهد بود.
مقایسه لوله PEX با سایر لولههای رایج در بازار ایران
برای تصمیمگیری آگاهانه، مقایسه PEX با دیگر گزینههای موجود در بازار ضروری است:
| مورد مقایسه | PEX | PE-RT | PVC / CPVC | لولههای فلزی (مس، گالوانیزه) |
|---|---|---|---|---|
| ساختار و تولید | کراسلینکشده (Cross-linked) | کنترل ساختار مولکولی پلیاتیلن | پلیوینیل کلراید (PVC) یا کلردار (CPVC) | فلز (مس، فولاد گالوانیزه) |
| مقاومت حرارتی | بالا، مناسب برای آب گرم و گرمایش از کف | بالا، با مقاومت حرارتی از طریق ساختار مولکولی | PVC: محدود، شکننده در دماهای بالا; CPVC: متوسط | متوسط تا بالا (بستگی به نوع فلز) |
| انعطافپذیری | بسیار انعطافپذیر، به ویژه PEX-a با حافظه حرارتی | کمتر از PEX، نسبتاً انعطافپذیر | شکننده، کم انعطاف | کم، نیاز به اتصالات و خم کاری دقیق |
| مقاومت در برابر یخزدگی و ضربه | عالی، ترک نمیخورد | خوب، مقاوم در برابر حرارت | شکننده و آسیبپذیر | متوسط، ممکن است ترک یا خوردگی ایجاد شود |
| مقاومت در برابر خوردگی و رسوب | بسیار بالا، بدون خوردگی | بالا | بسیار بالا (غیر فلزی) | ممکن است دچار خوردگی و رسوب شود |
| وزن و نصب | سبک، نصب آسان و سریع | سبکتر از فلز، نصب راحت | سبک، اما شکنندهتر و نیاز به مراقبت | سنگینتر، نصب زمانبر و نیاز به جوشکاری |
| کاربرد اصلی | آب سرد و گرم، گرمایش از کف، آبیاری | آب گرم، کاربردهای حرارتی | فاضلاب (PVC)، آب سرد و گرم (CPVC محدود) | آب سرد و گرم، فاضلاب، صنعتی |
| مزایا کلیدی | انعطافپذیری، مقاومت بالا، نصب سریع، طول عمر بالا | مقاوم در برابر حرارت، ساختار پایدار | ارزان و در دسترس، فاضلاب | دوام فلزی، تحمل فشار بالا |
| معایب کلیدی | هزینه نسبتاً بالاتر از PVC | انعطاف کمتر، قیمت مشابه | شکننده، آسیبپذیر در دما و ضربه | خوردگی، وزن بالا، نصب پیچیده |
PEX در مقابل PE-RT
PE-RT (Polyethylene of Raised Temperature Resistance) نیز یک لوله پلیمری مقاوم در برابر حرارت است. تفاوت اصلی در فرآیند تولید و ساختار مولکولی است. PEX از طریق کراسلینکشدن خواص خود را بهبود میبخشد، در حالی که PE-RT با کنترل ساختار مولکولی پلیاتیلن به مقاومت حرارتی میرسد. PEX عموماً تحمل دما و فشار بالاتری دارد و برای کاربردهای سنگینتر ترجیح داده میشود، به ویژه PEX-a که انعطافپذیری و حافظه حرارتی بهتری دارد. به صورت تخصصی درمقاله لوله pex یا PE-RT به صورت تخصصی به مقایسه این دو لوله پرداخته شده است
PEX در مقابل PVC و CPVC
PVC و CPVC (پلیوینیل کلراید کلردار) نیز در لولهکشی کاربرد دارند. PEX بسیار انعطافپذیرتر از PVC/CPVC است و مقاومت بهتری در برابر دماهای بالا و یخزدگی دارد. PVC/CPVC شکنندهتر هستند و در برابر ضربه آسیبپذیرترند. PEX برای آب سرد و گرم و گرمایش از کف مناسب است، در حالی که PVC بیشتر برای فاضلاب و CPVC برای آب سرد و گرم (با محدودیت دمایی) استفاده میشود.
PEX در مقابل لولههای فلزی (مسی، گالوانیزه)
PEX مزایای چشمگیری نسبت به لولههای فلزی دارد: عدم خوردگی و رسوبگذاری، وزن بسیار کمتر، نصب آسانتر و سریعتر، انعطافپذیری بالا و عدم نیاز به جوشکاری. لولههای فلزی ممکن است دچار خوردگی، رسوب و افت فشار شوند و نصب آنها زمانبرتر و پرهزینهتر است.
اندازه و ابعاد سیستم پکس (PEX)
جالب است بدانید گروه و رده فشاری لولهPEX ده (10) بار می باشد و همچنین ابعاد آنها ما بین 16 تا 63میلی متر می باشد.
کاتالوگ لوله پکس (Low quality)
کاتالوگ سیستم لوله کشی پکس – PEX
سوالات متداول درباره لوله pax
لوله PAX در برابر ضربه مقاوم است و در برابر آسیب های فیزیکی آسیب پذیر نیست.
لوله PAX به راحتی با استفاده از دستگاه جوش مخصوص نصب می شود.
لوله PAX در صنایع مختلف، مانند کشاورزی، تولید، و حمل و نقل، برای انتقال مواد مختلف استفاده می شود.





